ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

Έκθεση Λυκείου: Εμπλουτισμός λεξιλογίου

1. Θεωρία
α) Καταργούμε από το λεξιλόγιό μας τα φθαρμένα επίθετα:
καλός, κακός, σωστός και το ουσ. λάθος που χρησιμοποιείται σαν επίθετο.
β) Προσπαθούμε να αποφύγουμε τη συχνή χρήση των απλών ρημάτων:
είμαι, έχω, υπάρχω, δίνω, παίρνω, κάνω
και τα αντικαθιστούμε με παράγωγά τους ή με άλλα ρήματα.
γ) Αποφεύγουμε το σχήμα: μη+επίθετο, μη+ουσιαστικό
και αντικαθιστούμε το όνομα με το αντίθετό του

2. Παραδείγματα
α) Η κοινωνία της αφθονίας έχει πολλά προβλήματα. (μαστίζεται από, κατατρύχεται από)
β) Ο μοναχικός άνθρωπος της σύγχρονης πόλης δίνει το εισόδημά του για την κάλυψη των αναγκών του. (σπαταλά, διαθέτει)
γ) Οι κακές σχέσεις στην οικογένεια δυσχεραίνουν τη σωστή ανάπτυξη των παιδιών. (προβληματικές, ψυχρές, τυπικές // επιτυχή, απρόσκοπτη, υπεύθυνη)
δ) Οι μη υγιείς σχέσεις επιβαρύνουν το κλίμα. (νοσηρές, ψυχρές, συμβατικές)

3. Ασκήσεις
α) Αντικαταστήστε τις υπογραμμισμένες λέξεις με άλλες ακριβέστερες:
με τις σωστές τροφές=
«Κακοί οιωνοί» για τη ναυτιλία=
λάθος πρόσωπο=
Κακοί γονείς=
αποφάσεις σωστές=
λάθος ιδέες=
έχω φιλοδοξίες=
κακοί νόμοι=
έχει ηθικές αρχές=
Για όλα φταίνε οι=
μη επικίνδυνος= μη σωστή εκπαίδευση=
κακοί οδηγοί= σωστές λέξεις=

β) Να διορθώσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις επιλέγοντας από ένα πιο λόγιο λεξιλόγιο.
α) ο προϋπολογισμός κινείται σε λάθος κατεύθυνση
β) υπάρχουν αντιξοότητες
γ) δίνει όλες του τις δυνάμεις
δ) πήρε τις σωστές πρωτοβουλίες
ε) η λάθος κατανόηση τον οδήγησε σε κακές επιλογές
στ) οι κακοί φίλοι σε οδηγούν σε λάθος κατεύθυνση
ζ) έκανε πολλές προσπάθειες, αλλά αυτές δεν έδωσαν αποτελέσματα
η) ο καλός οδηγός γλιτώνει τους κινδύνους
θ) οι κακοί δάσκαλοι κάνουν κακό στους σωστούς μαθητές και όχι μόνο
ι) Όλοι οι μη ικανοί για στράτευση να φέρουν τα σωστά χαρτιά, για να απαλλαγούν από τη θητεία.
ια) Η μη ειλικρινής στάση γεννά μη γερές σχέσεις.