ΕΚΘΕΣΗ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΙΚΡΟΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΕ 80-100 ΛΕΞΕΙΣ

ΜΙΚΡΟΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Είναι καιρός ν’ αναρωτηθούμε για την πορεία και τον προσανατολισμό της επιστήμης»

Εκφώνηση Άσκησης: να αναπτύξετε σε 70-80 λέξεις το νόημα του παρακάτω αποσπάσματος «εγκυμονείται κίνδυνος δημιουργίας γενεών πανομοιότυπων οργανισμών προς εκμετάλλευση»


Υπόδειγμα ανάπτυξης ιδέας σε παράγραφο:
Με την παρέμβαση της επιστήμης στη δημιουργία ανθρώπινων οργανισμών προκύπτει ένας κίνδυνος. Ενδέχεται να φτιαχτούν κατά παραγγελία άνθρωποι, κατά το πρότυπο των βιομηχανικών προϊόντων, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την τυποποίηση και την ομοιογένεια. Είναι προφανές ότι αυτός ο πληθυσμός εύκολα κατευθύνεται από άτομα ή οργανωμένα συμφέροντα που δίνουν τις εντολές. Η κατάργηση όμως της ποικιλίας και της ιδιοτυπίας του ανθρώπου ακυρώνει την ελευθερία του. Ωστόσο, ακόμη υποθετική παραμένει αυτή η πραγματικότητα, που χρόνια πριν ο Χάξλευ είχε περιγράψει.

«Να αναπτύξετε με 80-100 λέξεις το νόημα της παρακάτω άποψης του συγγραφέα: «η ανάπτυξη, βέβαια, των ανθρώπων αντί για την ανάπτυξη των σκουπιδοπροϊόντων θα απαιτούσε μια άλλη οργάνωση της εργασίας, η οποία θα έπρεπε να παύσει να είναι αγγαρεία και να γίνει πεδίο προβολής των ικανοτήτων του ανθρώπου»
ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μέχρι τώρα, φαίνεται, να δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στην παραγωγή προϊόντων –αχρήστων πολλές φορές- παρά στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη του ανθρώπου. Αυτό εκδηλώνεται και στην εργασία, που αποβλέπει κυρίως στην αύξηση παραγωγής καταναλωτικών αγαθών, με αποτέλεσμα να τυποποιείται και να εκφυλίζεται σε αγγαρεία, καθώς ο εργαζόμενος αλλοτριώνεται. Πρέπει, επομένως, να ανανεώσουμε την εργασία. Να την μετατρέψουμε σε δημιουργική δραστηριότητα, σε πεδίο έκφρασης των κλίσεων και των ικανοτήτων του εργαζόμενου. Μια τέτοια αλλαγή θα συμβάλει στην ολόπλευρη ανάπτυξη ενός πραγματικά δημιουργικού ανθρώπου
5. Πώς σχολιάζουμε μια άποψη γράφοντας παράγραφο: αν σε μια άσκηση μας ζητούν να σχολιάσουμε την άποψη ενός συγγραφέα ή να διατυπώσουμε τη δική μας γνώμη για κάποια του θέση, μπορούμε να οργανώσουμε την παράγραφό μας ως εξής: α] Αρχικά, παρουσιάζουμε με συντομία την άποψη/ θέση του συγγραφέα και β] παρουσιάζουμε αναλυτικά τη δική μας γνώμη. Αν συμφωνούμε αρχίζουμε με τη λέξη «πράγματι», ή συνώνυμή της, που δηλώνει επιβεβαίωση. Αν διαφωνούμε, αρχίζουμε με τη λέξω «ωστόσο» ή συνώνυμή της, που δηλώνει εναντίωση.

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ
Όπως οι πληροφορίες είναι αναγκαίες στον άνθρωπο για να επιλέξει σωστά, να πάρει ορθές αποφάσεις και να οργανώσει τη ζωή του με τον καλύτερο γι’ αυτόν τρόπο, έτσι αναγκαία είναι και η διαφήμιση, αφού του δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσει, να επιλέξει και να απολαύσει τα νέα προϊόντα κλπ. (Να βρεθεί και η συλλογιστική πορεία)

Αμφισβήτηση είναι η άρνηση της εγκυρότητας, της αξίας που θεωρείται ότι έχει κάποιος κοινωνικός ή πολιτικός θεσμός, ιδεολογία, γνώση, πρόσωπο ή έργο. Δεν είναι όμως έκφραση διαφωνίας μόνο, αλλά και αντίθεση απέναντι στον κόσμο που μας περιβάλει. Η αντίθεση αυτή μπορεί να κλιμακώνεται από τη διαμαρτυρία ως και την απόρριψη αυτού που αμφισβητείται και τη σύγκρουση με όσους το υπερασπίζονται. Η αμφισβήτηση είναι επώδυνη και γι’ αυτόν που αμφισβητείται και γι’ αυτόν που αμφισβητεί. Γι’ αυτό στις εκδηλώσεις αμφισβήτησης πρωτοστατούν οι νέοι, που έχουν την εντιμότητα και το σθένος να εναντιωθούν και να συγκρουστούν με το κατεστημένο.

Ποιες μέθοδοι πειθούς χρησιμοποιούνται σε κάθε μια από τις παρακάτω παραγράφους και με ποια μέσα πειθούς, σε κάθε περίπτωση, υποστηρίζονται οι θέσεις των συγγραφέων;


Οι χώρες που σέβονται τους πολίτες τους οργανώνουν ένα πλήρες σύστημα υγείας για την περίθαλψή τους. Στη Ζουαζηλάνδη όμως, μολονότι υπάρχουν οι απαιτούμενοι πόροι, δε λαμβάνεται καμιά μέριμνα για την υγεία των πολιτών. Κι αυτό το διαπιστώνουμε από την έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Υγείας του 2003, σύμφωνα με την οποία παρατηρείται έλλειψη νοσοκομείων και πρωτογενούς ιατροφαρμακευτικής φροντίδας.


Πρέπει να πάψουμε να βλέπουμε τον άνθρωπο σαν ένα υπερφυσικό ον και να εγκαταλείψουμε μια για πάντα εκείνο το σχέδιο που επεξεργάστηκε πρώτος ο Καρτέσιος, το οποίο συνίσταται στην κατάκτηση και την κατοχή της φύσης. Η απόπειρα αυτή αποδείχθηκε τουλάχιστον γελοία, από τη στιγμή που κατανοήσαμε ότι το σύμπαν, μέσα στην απεραντοσύνη του, ξεπερνά τις δικές μας δυνατότητες…


Γνωρίζουμε πια καλά ότι αυτός ο μικρός, χαμένος στο διάστημα, πλανήτης δεν είναι απλώς η κατοικία μας: είναι το σπιτικό μας, είναι η Γη-πατρίδα μας… Γιατί μάθαμε πως θα γινόμαστε στάχτη στους ήλιους και πάγος στο διάστημα. Μπορούμε φυσικά να φύγουμε, να ταξιδέψουμε, να αποικίσουμε άλλους πλανήτες. Όμως εδώ, στο σπίτι μας, έχουμε τα φυτά μας, τα ζώα μας, τους νεκρούς μας. Η ζωή μας η ίδια βρίσκεται εδώ. Και πρέπει να προστατέψουμε και να σώσουμε τη Γη-πατρίδα μας.


Μια άποψη για τη «μάχη» των γενεών είναι ότι υπάρχει κάποια επανάσταση των νέων ενάντια στην πατρική εξουσία και, τουλάχιστον, έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ γονέων και παιδιών. Σχετικά μ’ αυτό όμως, ο Βερν Μπένγκστον, ένας από τους πιο προσεκτικούς μελετητές του θέματος, έχει συλλέξει στοιχεία από 500 και περισσότερους μαθητές τριών κολεγίων της Νότιας Καλιφόρνιας, που πείθουν ότι ο βαθμός αποξένωσης είναι στην πραγματικότητα μικρότερος από ό,τι απαιτείται.


Το θέατρο πορεύτηκε 2500 χρόνια χωρίς σκηνοθέτες. Αυτό δεν σημαίνει πως στα χρόνια αυτά μέσα στους διονυσιακούς θιάσους, στις συντεχνίες των μίμων, στους βασιλικούς θιάσους ή στα αστικά θεατρικά σχήματα δεν υπήρχε τάξη, πειθαρχία και πως όλοι δεν υπήκουαν στην αρχή ενός ανδρός. Αντίθετα, σε κάθε συντεχνία υπήρχε μια ιεραρχία άτεγκτη, μια πυραμίδα εξαρτήσεων, από τον πρωτομάστορα ως τον κάλφα, από το δόκιμο ως το κοπέλι. Ένας πάντα κάνει κουμάντο, ο αρχαιότερος, ο εμπειρότερος, ο ισχυρότερος, ο κεφαλαιούχος κτλ.


-Πόσο αναγκαίο είναι το «περιττό» της τέχνης στη ζωή μας;


-Είναι η ανάσα μας, το οξυγόνο μας. Το μη απαραίτητο ορίζει τον άνθρωπο. Είναι η ψυχή μας, είναι η απόδειξη της πνευματικότητάς μας αυτό. Είναι αυτό που σηκώνει τον άνθρωπο όρθιο στα πόδια του.


Το να απολαμβάνεις την τέχνη σημαίνει ότι έχεις αξιοποιήσει όλες τις δυνατότητες του εγκεφάλου σου, επομένως έχεις δοξάσει τη φύση σου. Συχνά υπάρχουν άνθρωποι που περνούν μια ολόκληρη ζωή χρησιμοποιώντας τον εγκέφαλό τους –τη φύση τους δηλαδή- για να κάνουν μόνο υπολογισμούς. Τι θα φάμε σήμερα, πόσο θα κερδίσουμε, πόσα αντίτυπα θα πουλήσει το βιβλίο μου, πόσο όμορφος είμαι, πόσα σπίτια έχω… Ο εγκέφαλος περιορίζεται σε υπολογισμούς αυτού του είδους, γίνεται όργανο πρωτόγονο, άχρηστο, μέσον για να πάει ο άνθρωπος στη χώρα της δυστυχίας.


Απαραίτητη και χρήσιμη η Τηλεόραση, δεν μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αναπληρώσεις τις εφημερίδες. Γιατί ο προφορικός λόγος φεύγει και χάνεται και είναι αδύνατον να «ξαναδιαβάσεις» αυτό που άκουσες, εάν επιδιώκεις την εμπεριστατωμένη έρευνα σε συνδυασμό με το ουσιώδες και τις ερμηνευτικές αποχρώσεις. Ναι, η εικόνα μιλάει αλλά δεν εξηγεί.


Στο χώρο τον ελληνικό το φως έχει μια ξεχωριστή θέση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Οι ποιητές τον θεοποίησαν. Οι θρησκείες επίσης. Ο Απόλλωνας είναι θεός του φωτός. Ο Δίας θεός του κεραυνού και της φωτιάς, άρα του φωτός. Οι ήρωες της τραγωδίας και της μυθολογίας χάνονται στο φως. Ο Οιδίποδας, η Μήδεια, ο Φαέθων, η Σεμέλη, ο Ίκαρος. Ο Χριστός είναι φως. Ο ήλιος είναι φως και η ελληνική γη είναι γεμάτη φως. Κι ο στίχος του Ελύτη «έτη φωτός μεσ’ τον ασβέστη» πυκνώνει τον ποιητικό ορισμό του ελληνικού χωροχρόνου.

Πως αναπτύσσεται σε παράγραφο μια ιδέα ή μια άποψη (θεωρία και ασκήσεις)

Μια από τις ασκήσεις στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας είναι και Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΔΕΑΣ ΣΕ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ. Η άσκηση αυτή είναι ιδιαιτέρως απαιτητική και μπορεί να πάρει τις παρακάτω μορφές:

α] σχολιασμός φράσης του κειμένου ή κάποιας άποψης του συγγραφέα του
β] ανάπτυξη της φράσης ή της άποψης (με ελεύθερο τρόπο ή με συγκεκριμένο τρόπο ανάπτυξης)
γ] σχολιασμός του νοήματος μιας θεματικής περιόδου (με ελεύθερο τρόπο ή με συγκεκριμένο τρόπο ανάπτυξης)
δ] ανασκευή άποψης 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ τα βήματα για το σχολιασμό μιας φράσης:

Προσεκτική ανάγνωση της φράσης ώστε να κατανοήσουμε καλά την ιδέα που πρέπει να σχολιάσουμε ή να αναπτύξουμε. Διατύπωση του θέματος σε μια σύντομη φράση (που θα είναι η θεματική περίοδος της παραγράφου). Ανάπτυξη/ απόδειξη με τον καταλληλότερο τρόπο.

ΠΡΟΣΟΧΗ αν μας ζητήσουν να ανασκευάσουμε μια άποψη τότε: εντοπίζουμε την προς ανασκευή θέση και την αναφέρουμε στη θεματική περίοδο με τη διαπίστωση ότι «η θέση αυτή αμφισβητείται» ή ότι «υπάρχει και η αντίθετη άποψη». Προσκομίζουμε το κατάλληλο πληροφοριακό υλικό, για να στηρίξουμε την αντίθετη αυτή άποψη.

ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ο σχολιασμός μας πρέπει να είναι συγκεκριμένος, χωρίς γενικόλογες και άνευ ουσίας αναφορές ή άσχετες με το θέμα. Ακόμα προσπαθούμε ν’ αποφύγουμε την κατά λέξη παράθεση φράσεων του κειμένου  και στην περίπτωση που απαιτείται να αναδιατυπώσουμε το νόημα του χωρίου, καλό είναι να το κάνουμε με το δικό μας προσωπικό ύφος. Προσοχή στο όριο των λέξεων και στην εφαρμογή των κανόνων παραγραφοποίησης (δομή, αλληλουχία με διαρθρωτικές λέξεις κλπ) 

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΧΩΡΙΩΝ ΣΕ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ:

1^ο] Να αναπτύξετε το περιεχόμενο της ακόλουθης άποψης: «Ο επιστήμονας εκτός από επιστημονική και επαγγελματική κατάρτιση θα πρέπει να διαθέτει και κοινωνική συνείδηση»
Ο επιστήμονας, εκτός από άρτια κατάρτιση σε επιστημονικό και επαγγελματικό επίπεδο, πρέπει να διαθέτει και κοινωνική συνείδηση. Οπωσδήποτε το γνωστικό υπόβαθρο του επιστήμονα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προώθηση της έρευνας και του έργου του. Πλάι, όμως, σε αυτά πρέπει να υπάρχουν και κοινωνικές αρετές (π.χ. ευαισθησία, κατανόηση, αλληλεγγύη), οι οποίες θα δώσουν στο έργο του τα απαιτούμενα ηθικά και ανθρωπιστικά ερείσματα, ώστε το επιστημονικό έργο να συμπορεύεται με τις ανθρώπινες ανάγκες και να τις ικανοποιεί. [Λέξεις: 76]

2^ο] Να αναπτύξετε σε μια παράγραφο με σύγκριση – αντίθεση το περιεχόμενο της φράσης: «Η ομάδα διαφέρει σημαντικά από τη μάζα»

Η ομάδα διαφέρει σημαντικά από τη μάζα. Αν και κοινό χαρακτηριστικό της ομάδας και της μάζας είναι η συνάθροιση ανθρώπων, ωστόσο διαφέρουν ως προς τα χαρακτηριστικά και τις συμπεριφορές τους. Οι ομάδες, από τη μια, αποτελούνται από μέλη με ξεχωριστή προσωπικότητα. Καθένα από ατά διαδραματίζει διαφορετικό ρόλο στη λειτουργία της ομάδας, αλλά όλα τα μέλη μαζί επιδιώκουν την υλοποίηση κάποιου κοινού σκοπού ή οράματος. Αντίθετα, η μάζα είναι χειραγωγούμενη, καθοδηγούμενη από κάποιον «ηγέτη». Χαρακτηριστικά της είναι η ομοιομορφία και η τυποποίηση, ενώ συχνά οι αντιδράσεις της χαρακτηρίζονται από έντονη παρόρμηση που μπορεί να παρασύρει ως και το τελευταίο μέλος της και να οδηγήσει ακόμη και σε εκτροπή. [Λέξεις: 107]

3^ο] Να συνθέσετε μια παράγραφο με τη θεματική περίοδο που δίνεται: «Η περιβαλλοντική εκπαίδευση συμβάλλει στην ανάπτυξη οικολογικής συνείδησης κυρίως στους νέους»

Η περιβαλλοντική εκπαίδευση συμβάλλει στην ανάπτυξη οικολογικής συνείδησης κυρίως στους νέους. με δεδομένο ότι το φυσικό περιβάλλον σήμερα ολοένα και περισσότερο κινδυνεύει και καθώς μαζί με τη φύση κινδυνεύει και ο άνθρωπος, είναι επιτακτική η ανάγκη να δοθεί μεγάλη βαρύτητα στην περιβαλλοντική εκπαίδευση. Με τον τρόπο αυτό η νέα γενιά θα μάθει να επιδεικνύει περισσότερο σεβασμό απέναντι στο φυσικό περιβάλλον και να ασχολείται εμπράκτως με τη διάσωση και την προστασία του. [Λέξεις: 71]

4^ο] Να ανασκευάσετε την άποψη που ακολουθεί: «Ο αγώνας του ανθρώπου για την ελευθερία δεν έχει –και δεν πρέπει να έχει – όρια»

Το ζήτημα του αγώνα για την απόκτηση της ελευθερίας του ανθρώπου απασχόλησε και εξακολουθεί να απασχολεί τους ανθρώπους. Δεν είναι λίγοι, μάλιστα, αυτοί που πιστεύουν ότι ο αγώνας για την ελευθερία δεν έχει όρια, ότι δηλαδή δεν πρέπει να υπάρχουν φραγμοί όταν ο άνθρωπος αγωνίζεται για την κατάκτησή της. Δεν συμμερίζονται όμως όλοι αυτοί την άποψη, διότι, όταν δεν υπάρχει κανένας φραγμός στις ενέργειες των ανθρώπων, ο κίνδυνος για ασύδοτη και ανεξέλεγκτη συμπεριφορά είναι πολύ μεγάλος. Μπορεί, βέβαια, ο πόθος για την ελευθερία να είναι ιερός, αλλά όταν απουσιάζει η κριτική σκέψη και η λογική που κατευνάζουν την παρόρμηση, τότε τα αποτελέσματα ίσως είναι τα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα. Η ιστορία έχει καταγράψει αποτρόπαια εγκλήματα που έγιναν στο όνομα της ελευθερίας. Άρα, ο αγώνας για την ελευθερία πρέπει να οριοθετείται, ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματα και οι ελευθερίες όλων.  [Λέξεις: 139]

5^ο] Να αναπτύξετε το γνωμικό (απόφθεγμα) που ακολουθεί: «Η ευτυχία είναι το μόνο πράγμα που πολλαπλασιάζεται, όταν διαιρείται» (Σβάιτσερ)

Μοιάζει οξύμωρος ο ισχυρισμός ότι μέσω της διαίρεσης ενός πράγματος  συντελείται ο πολλαπλασιασμός του. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση,. το νόημα του γνωμικού υποβάλλει την κοινά αποδεκτή ιδέα ότι όταν ο άνθρωπος μοιράζει και μοιράζεται την ευτυχία του με τους συνανθρώπους του, τότε η ευτυχία μεγαλώνει, ίσως επειδή εξαπλώνεται από το άτομο στο σύνολο. Ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι δύσκολα μοιράζονται με τους συνανθρώπους τους σκέψεις και συναισθήματα, αναδεικνύεται η επικαιρότητα της ρήσης του Σβάϊτσερ, καθώς καλεί τους ανθρώπους να αποτινάξουν τον ατομικισμό και  τη βαρυθυμία τους και να επιδιώξουν την ψυχική επαφή με την εξάπλωση της ευτυχίας [Λέξεις: 76]